Faroe Adaları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Koordinatlar: 62°00′K 06°47′B / 62°K 6.783°B / 62; -6.783

Faroe Adaları
Føroyar
Færøerne
Farö Adaları
Bayrak Arma
Marşı: Tú alfagra land mítt
Sana, benim en güzel toprağım.
BaşkentTórshavn
62°00′K 06°47′B / 62°K 6.783°B / 62; -6.783
En büyük şehir Şehir Başkent
Resmî diller Faroece, Danca
Etnik gruplar %91,7 Faroeli
%5,8 Danimarkalı
%0,4 İzlandalı
%0,2 Norveçli
%0,2 Polonyalı
Hükûmet Monarşi
 •  Monarşi II. Margrethe
 •  Yüksek Komiser Dan M. Knudsen
 •  Başbakan Aksel V. Johannesen
Kuruluşu
 •  İlan 1 Nisan 1948 
Yüzölçümü
 •  Toplam 1.339 km2 (180.)
540 mil2
 •  Su (%) 0.5
Nüfus
 •  Haziran 2011 tahmini 49.267 (188.)
 •  2007 sayımı 48.760
GSYH (SAGP) 2001 tahmini
 •  Toplam 1 milyar $
 •  Kişi başına 31.000 $
GSYİH (düşük) 2009 tahmini
 •  Toplam 2,3 milyar $
 •  Kişi başına 47.279 $
İGE (2006)0.943
çok yüksek · 15.
Para birimi Faroe krónası² (DKK)
Zaman dilimi GMT
 •  Yaz (YSU) EST (UTC+1)
Telefon kodu 298
Internet TLD .fo
Faroe Adaları

Farö Adaları (Türkçe telaffuz: [farö] Faroece: Føroyar, [ˈfœɹjaɹ]; Danca: Færøerne, [ˈfæɐ̯øːˀɐnə]) ya da Faroe Adaları, Kuzey Atlantik'te bulunan bir adalar birliğidir. Birleşik Krallığın 200 km kuzeybatısında, Norveç ile İzlanda'nın arasında bulunan özerk ülke, Grönland ile beraber Danimarka Krallığının parçasıdır. Toplam yüzölçümü 1400 km2 olmakla beraber Ekim 2017'de nüfusu 50322 kişiydi.

Arazisi oldukça kayalıktır; iklimi kutupaltı okyanusal iklimdir (Cfc). Yıl boyunca sıcaklıklar Körfez Akıntısından dolayı donma sıcaklığının üstündedir.

1035 ve 1814 arası Farö Adaları Norveç Krallığının bir parçasıydı. 1814 yılında Kiel Antlaşması adaların kontrolünü Grönland ve İzlanda'yla beraber Danimarka'ya devretti. Farö Adaları bugün Danimarka Krallığının parçası Özerk devlettir. Adalar birliği büyük oranda kendi kendini yönetir, Askeri savunma, polis, adalet, para birimi ve dış ilişkiler Danimarka tarafından yürütülür; ancak Danimarla ile aynı gümrük bölgesinde değildir. Adalar birliği, kendi gümrük politikasına sahiptir, bağımsız olarak başka ükleler ile ticaret birliği kurabilir. Adaların İskandinav Kurulunda temsiliyeti Dan delegasyonu tarafından sağlanmaktadır. Adalar aynı zamanda uluslararası spor dallarında kendi milli takımına sahiptir.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Farö Adalarının ismi Faroece Føroyar'dır. Oyar, ada(Oy) kelimesinin çoğul halidir. Ses değişikliklerinden dolayı "ada" için modern Faroece kelime oyggj'dir. İlk element, før, Eski Norsça fær (koyun) kelimesinden geliyor olabilir, ancak bu analize bazen karşı gelinir, çünkü bugünkü Faroece, koyun için seyður (Eski Norsça sauðr) kelimesini kullanmaktadır. Başka bir ihtimal de ~625 yılında adaya ilk kez yerleşen İrlandalı keşişlerin adaya Eski İrlandaca fearrann ("toprak" ya da "arazi", "mülk") adını verdikleridir. Bu isim adaya yerleşen Norveçlilerle devam edip oyar (adaları) ekini aldığıdır. İsim böylelikle "Koyun Adaları" ya da "Fearrann Adaları" olarak çevrilir.

Danca, Færøerne, aynı elementleri taşır: øerne, "adalar"; ø, "ada".

Türkçe, "Farö Adaları" iskandinav kökten gelen kelimenin transkripsiyonudur. Bazen İngilizcede yazıldığı gibi "Faroe Adaları" olarak da yazılır.

Aziz Brendan[değiştir | kaynağı değiştir]

St. Brendan Vaat Edilmiş Azizler Ülkesi'ni bulmak için harita veya yön bulmak için bir alet kullanmadan sal vasıtasıyla yolculuk yapmış İrlandalı bir rahip ve dini liderdir. Bu şahıs Faroe Adaları'nın önünden geçerken iki büyük ada gördüğünü belirtmiş ve bunları Kuşlar Adası ve Koyunlar Adası olarak adlandırmıştır. Bu iki adanın Streymoy ve Suðuroy olduğunu düşünülmektedir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Arkeolojik kanıtlar, Faroe Adaları üzerinde 300 ve 600 yılları arasında İskandinav, ilk ve 600 ve 800 yılları arasında ikinci varıştan önce üst üste iki dönem yaşayan yerleşimciler gösterir.[1] Bilim adamları Üniversitesi Aberdeen da bulunan erken tahıl polen evcil bitkiler, daha fazla öneriyor insanlar olabilir yaşadı Adaları önce Vikingler geldi. Arkeolog Mike Kilise kaydetti Dicuil Orada yaşayan insanlar, İrlanda, İskoçya ve İskandinavya, belki oraya yerleşen tüm üç alanda gruplar olabileceğini de öne sürdü.

484-578 yıllarında yaşayan İrlandalı bir manastır aziz olan Brendan'ın yaptığı bir sefer keşfi, Faroe Adaları'nı andıran insulae (adalar) tanımını içermektedir. Ancak bu ilişki, açıklamasında kesinlikle kesin değildir.[2]

9. yüzyılın başlarında İrlandalı bir keşiş olan Dicuil daha net bir keşif yazmıştı. Norveçli korsanların gelene kadar neredeyse yüz yıl boyunca İngiltere'nin kuzey adalarında yaşamış olan, De mensura orbis terrae, coğrafi eseri olan exem nostra Scotia'nın ("İrlanda topraklarımız / İskoçya emanetler") güvenilir bir yer olduğunu iddia etti.[3]

Norse ve Norse-Gael yerleşimcileri muhtemelen doğrudan İskandinavya'dan gelmedi, daha çok İrlanda Denizi, Kuzey Adaları ve İskoçya'nın Outer Hebrides'lerini çevreleyen Norveç topluluklarından (Shetland ve Orkney adaları da dahil olmak üzere), İrlandalı adalar için geleneksel bir isim olan Na Scigirí, ada sakinlerine verilen (Eyja-) Skeggjar "(Island-) Beards" kelimesini ifade eder

Yıllara göre nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Popülasyon Artış(%)
1327 4000
1350 2000 -50%
1769 4773 +138.6%
1801 5225 +9.5%
1834 6928 +32.6%
1850 8137 +17.5%
1880 11220 +37.9%
1900 15230 +35.7%
1925 22835 +49.9%
1950 31781 +39.2%
1975 40441 +27.2%
1985 45749 +13.1%
1995 43358 -5.2%
2000 46196 +6.5%
2006 48219 +4.4%
2012 49483 +2.6%
2013 49709 +0.5%

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "The Vikings were not the first colonizers of the Faroe Islands". Quaternary Science Reviews. Cilt 77, s. 228-232. 2013. 
  2. ^ "Navigatio Sancti Brendani Abbatis". 17 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Chapter 7.2". Penelope.uchicago.edu. Erişim tarihi: 4 Nisan 2018. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]